Miłośnicy Bieszczadów i bieszczadzkich zabytów postanowili zorganizować społeczno-internetową akcję ratowania jednego z miejscowych zabytków – cerkwi w Bystrem k/Czarnej. Bieszczadzkiej cerkwi w Bystrem grozi zagłada, niestety jest w tak złym stanie, że w każdej chwili może się zawalić.

Niedawno opublikowano stronę internetową poświęconą akcji, na której można uzyskać nie tylko informacje na temat historii zabytku, ale dowiedzieć się nieco o jego stanie technicznym, problemach związanych z utrzymaniem cerkwi oraz w jaki sposób można wesprzeć akcję. Witryna społeczników znajduje się pod adresem www.cerkiewwbystrem.pl. Formalnie opiekunem zabytku jest Bieszczadzki Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami z siedzibą w Ustrzykach Dolnych.

- Naszym celem jest przede wszystkim nagłośnienie sprawy cerkwi w Bystrem. Chcemy zwrócić powszechną uwagę na pilną potrzebę jej ratowania. Być może dzięki temu znajdą się darczyńcy, chętni wesprzeć ratowanie tego zabytku. Kładziemy wielkie nadzieje na rozpropagowanie przekazania  1% podatku na rzecz Towarzystwa. Nie jesteśmy z nim powiązani z Bieszczadzkim TOnZ, ale nasza akcja ma za zadanie wesprzeć starania tej instytucji. Nasze wspólne działania to reakcja na katastrofalny stan cerkwi, która popada w ruinę. Czy uda się nam uratować cerkiew - nie wiemy, ale jak nie spróbujemy, to się nigdy nie przekonamy - mówi Tomasz - jeden z organizatorów akcji.

Jest to wiekowy zabytek, drewniany, jedyny taki w Polsce, ważny dla kultury, turystyki oraz słynnego klimatu Bieszczadów. Przez lata był on świadkiem i pomnikiem ich historii. To może być ostatni rok jego istnienia. Z Twoją pomocą można temu zapobiec. Nic nie szkodzi, jeśli nigdy nie było Cię w Bystrem. Na tej stronie możesz bliżej poznać tę cerkiew i przekonać się jak bardzo jest wyjątkowa. Mamy też nadzieję, że przez to osobiście zechcesz ją odwiedzić. Jednak aby ona mogła na Ciebie zaczekać, należy ją gruntownie odrestaurować i zabezpieczyć przed dalszą degradacją. Zobacz, poczytaj dlaczego warto, a nawet trzeba ją ratować. Tutaj znajdziesz też informację jak możesz w tym pomóc. Jeżeli zależy Ci na wyjątkowym nastroju oraz prawdziwym krajobrazie Bieszczadów, wesprzyj naszą akcję. Razem możemy dokonać cudu, który w Bystrem jest teraz pilnie potrzebny.

Jak pomóc?

Aby dowiedzieć się więcej jak pomóc w ratowaniu cerkwi w Bystrem, możesz skontaktować się bezpośrednio z Bieszczadzkim Oddziałem TOnZ, który jest oficjalnym opiekunem tego zabytku i zajmuje się nim na co dzień. Statut Towarszystwa pozwala mu na dokonywanie prac konserwatorskich na obiektach zabytkowych. Poniżej prezentujemy wszystkie najważniejsze dane dotyczące tej instytucji:

1%

1% Twojego podatku może bardzo pomóc w ratowaniu cerkwi w Bystrem. Aby tak się stało, przekaż go na Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, będące opiekunem tego obiektu:

Inaczej

Ratowanie cerkwi w Bystrem możesz wspomóc na wiele sposobów, niekoniecznie finansowo. Wszystko zależy już od Ciebie:

• Możesz przekazać nasz apel znajomym i poprosić, aby przekazali go dalej. Mamy konto na facebooku i twitterze. Rozgłos to podstawa sukcesu tej akcji!

• Znasz kogoś kto mógłby pomóc finansowo, lub materialnie? Powiedz mu o niszczejącej cerkwi w Bieszczadach. Pokaż tę stronę.

• Materiały budowlane, transport, chemikalia... to są rzeczy niezbędne przy ratowaniu zabytków. Twoja pomoc w ich zorganizowaniu będzie znacząca.

• Jeśli uczestniczyłaś/eś w podobnych działaniach podziel się z nami swoim doświadczeniem. Taka pomoc nigdy nie zaszkodzi.

• Może masz kontakty w mediach? Artykuł w prasie, lub audycja w radio to prawdziwy skarb! Im głośniej o naszej akcji, tym większe mogą być jej rezultaty. 

• Możesz prywatnie napisać list do odpowiednich władz i zaapelować o fatalnym stanie cerkwi i wsparcie finansowe remontu. Pamiętaj - Twój głos jest istotny!

Stan techniczny obiektu

Jednym słowem stan cerkwi jest przytłaczający. Gołym okiem widać, że lada chwila może ulec zawaleniu. Jest to efekt wieloletnich zaniedbań, które trudno nadrobić za jednym zamachem. Nie jest jednak za późno. Poniżej prezentujemy najważniejsze sprawy, które najpilniej wymagają interwencji:

• DZIURAWY DACH. Stara blacha nigdy nie była wymieniana. Przerdzewiały dach przecieka i woda dosłownie wlewa się do środka. Od czasu do czasu staraniem TOnZu łatano tylko najbardziej szkodliwe ubytki, ale to nie wystarcza. Konieczna jest kompleksowa wymiana całości.

• PRZEGNITA KONSTRUKCJA. Wilgoć od lat dewastuje drewnianą strukturę świątyni, która gnije i powoli się rozpada na oczach turystów. Powstają dziury i wpuszczają więcej wilgoci. Proces jest obecny zarówno w środku, jak i na zewnątrz obiektu.

• CERKIEW SIĘ PRZECHYLA. Budowla z roku na rok coraz bardziej przechyla się w stronę północną. Zabytek każdego dnia może się przez to zawalić. Trzeba go zabezpieczyć.

• USZKODZONE WNĘTRZE. W cerkwi zachowały się między innymi resztki ikonostasu, tabernaculum, ołtarz, ambona, stare skrzynie i polichromia. Są to bardzo delikatne elementy, które ulegają naturalnej degradacji. Przez lata grabieży zostały mocno uszkodzone i wymagają pilnej konserwacji.

• ZNISZCZONE OKNA. Co prawda w 2011 r. dzięki wsparciu powiatu bieszczadzkiego TOnZ wymienił kilka okien, ale większość wciąż pozostaje w stanie opłakanym. Przez wybite szyby do cerkwi dostaje się woda i ptaki, które zakładają w niej gniazda.

• ZWIERZĘTA. Różne stworzenia zamieszkują wewnątrz drewnianej świątyni. Oprócz ptaków są to kuny, myszy i różnego rodzaju owady. Niestety nie są one przyjemną atrakcją turystyczną. Żyją w ukryciu, przyczyniając się do degradacji obiektu.

To są tylko najważniejsze problemy, z którymi trzeba się zmierzyć. Jeśli chcesz, możesz w tym pomóc, niekoniecznie finansowo.